“De Surinamer”

2 mei 2022

Ontbijttafel met broodjes, cake, yoghurt, sap en koffie op een gekleurd tafelkleed

Vandaag is het Idul Fitr; het suikerfeest op z’n
Surinaams. Of het nou om het Christelijke Pasen, het Islamitische suikerfeest
of het Hindoestaanse Holi Phagwa gaat; alles wordt hier gevierd. En hoe? Met
eten, eten en nog meer eten. En familie natuurlijk.

Louise en ik zijn ook maar aan het bakken
geslagen en dan is het een hele uitdaging om de juiste boodschappen te verzamelen;
vandaag waren de eitjes nergens te vinden, de andere keer is de boter op en de
volgende keer doe je het zonder de melk. Maar één voordeel; onze baksels zijn
altijd lekker zoet, want aan suiker is hier nooit gebrek! Goed, genoeg over ete…….
onee toch niet, want in Suriname kan er nooit genoeg over eten gepraat worden. Niet
gek, want de Surinaamse keuken is een heerlijke geurige en kruidige mix aan
gerechten uit alle continenten; de Hindoestaanse roti, de Javaanse saoto soep,
de Creoolse moksi alesi met bakkeljauw, de Chinese tjauw min bami en de Inheemse
pepre watre. Deze mix aan gerechten, die samen de beroemde Surinaamse keuken
vormen, staan symbool voor de diverse bevolking van dit land.

In Nederland begreep ik het nooit zo goed; wie
zijn nou ‘De Surinamers’? Ik kon ze nooit herkennen; soms zien ze er Indiaas
uit, dan weer Afrikaans en dan weer Javaans… hoe herken je ‘De Surinamer’? Eén
ding heb ik inmiddels door: Niets is rechttoe rechtaan in Suriname en dus ook
niet haar inwoners.

Op de SEH sta ik dagelijks voor een uitdaging;
want op een van de vele papieren moet ik de etniciteit aankruisen;
Creools, Hindoestaans, Javaans, Chinees of inheems. En dan heb je ook nog de
optie ‘gemengd’. Vaak genoeg zie ik het verschil niet goed en dan gok ik altijd
op Hindoestaans, want in Nickerie wonen met name Hindoestanen. Daardoor dansen
we hier het meest op Hindoestaanse hitjes, eten we vaak Hindoestaanse gerechten
en leren we soms een paar woordjes Hindoestani. Maar ben je in Paramaribo, dan
zie je veel meer (extraverte) Creolen. En toen ik in Wageningen werkten heb ik kennis
gemaakt met de Inheemsen. Ondertussen heb ik wel geleerd dat het logisch is
dat ik ‘De Surinamer’ moeilijk herken; want met zoveel verschillende afkomsten zien
ze er gewoonweg allemaal verschillend uit. Dit maakt Suriname behoorlijk
interessant, en heeft natuurlijk zijn oorsprong in de roerige geschiedenis.
Maar hiervoor verwijs ik jullie door naar de desbetreffende Wikipedia pagina.

De meeste bevolkingsgroepen hebben ook weer
hun eigen taal. Gelukkig heb je dan ook nog de overkoepelende taal Sranan. En
natuurlijk het Nederlands, al begrijpt niet ieder van mijn patiënten het Nederlands
even goed (dat kan ook aan mijn gekke accent liggen). Deze mix aan bevolking
betekent ook een mix aan geloof. De kerk, tempel en moskee staan hier
letterlijk naast elkaar. Want een geloof heb je sowieso, dan maakt het niet uit
welke.

Kortom al deze bevolkingsgroepen leven samen
in Suriname, maar leven ze ook samen met elkaar? Voelt een Hindoestaanse-Surinamer
zich net zo verbonden met een Creoolse-Surinamer als met een mede-hindoestaan? Dit
vroeg ik afgelopen week aan een van mijn collega’s. Hij gaf aan dat met name de
oudere Surinamers nog erg in hun eigen Hindoestaanse, Javaanse of Creoolse
bubbel leven, maar dat de jonge Surinamers wel meer en meer beginnen te mengen.
Gemixte huwelijken worden dan ook steeds meer geaccepteerd. Hoe snel en hoe soepeltjes
dat zal gaan? Geen idee. Maar ik vind het in ieder geval een
mooi toekomst idee; ongeacht etniciteit, geloof of lievelingseten; je bent
gewoon een Surinamer punt uit.